PSYCHOSZTUKA

W moim najnowszym kursie online wyjaśniam krok po kroku jak można efektywnie pracować z nadmiarowym lękiem. Kurs daje też możliwość nauczenia się odróżniania lęku prawidłowego od nadmiarowego.  Zapraszam, bo kurs jest do samodzielnego uczenia się, krótki, treściwy i w okazyjnej cenie - szczegóły TUTAJ

Zapraszam do mojego podcastu Książka nie do poduszki na moim kanale Psychosztuka na Youtube, a także do podcastu Okiem psychologa i Mity na temat emocji tamże. 

"Niebieski/fioletowy - interakcje", obraz na płótnie 100x150cm, technika mieszana, Daniel Jerzy Żyżniewski Mówienie o emocjach w kontekście ich kontrolowania może kojarzyć się z doświadczeniem opresyjnego środowiska, w którym ludzie, mając niskie kompetencje emocjonalne, nie potrafią swobodnie i konstruktywnie wyrażać emocji. Nie zmienia to faktu, że również prawidłowo rozwijane kompetencje emocjonalne mogą dawać możliwości dobrze rozumianej kontroli własnych emocji. Na ten temat wypowiadam się w audycji radiowej Polskiego Radia 24, do której serdecznie zapraszam. Rozmawiał ze mną Piotr Wąż, a spotkanie to stało się dobrym pretekstem do przywołania pewnych stereotypów na temat emocji, np. że są wrodzone; że mają własne lokalizacje mózgowe; że to, co nas nie zabije, to nas wzmocni, itp. Cieszę się, że kolejny raz miałem okazję dementować tego typu treści.  Zapraszam do podcastu  pt. "Tak działa mózg. Jak kontrolować emocje"

Czym jest odpornośc psychiczna? Po czym można rozpoznać nieprawidłowości w psychice? Jak mogą wpływać na związek skrajnie odmienne poglądy? Dlaczego malarstwo Fridy Kahlo jest, moim zdaniem, przeszacowane a sama malarka nie powinna być wzorem do naśladowania? Na te i inne pytania można znaleźć odpowiedź w moim najnowszym podcaście z cyklu Okiem psychologa zatytułowanym Dlaczego Frida Kahlo nie może być przykładem prawidłowej odporności psychicznej? Zapraszam!

W czwartym odcinku podcastu Redaktorki Naczelnej magazynu psychologicznego Sens Moniki Stachury rozmawiamy o tym czym jest życzliwość i jakie są jej skutki. Badania psychologiczne na ten temat pozwalają dość dobrze określić na czym polega życzliwość i jak skutkuje w naszej psychice. Zapraszam osoby zainteresowane do wysłuchania podcastu "O korzyściach z bycia życzliwym" w ramach cyklu "Twoja głowa w twoich rękach" na łamach magazynu Zwierciadło.    https://zwierciadlo.pl/podcasty/536198,1,podcast-zdrowie-psychiczne-twoja-glowa-w-twoich-rekach-odc-4-o-korzysciach-z-bycia-zyczliwym-rozmowa-z-psychologiem-danielem-jerzym-zyzniewskim.read Ponadto osoby zainteresowane pogłębieniem wątku życzliwości zapraszam do wysłuchania mojego krótkiego wykładu na ten temat  pt. "Życzliwość - czym jest i jakie płyną z niej korzyści?"  na kanale Psychosztuka.  https://www.youtube.com/watch?v=xTODwn7K8s0 Dodatkowo zapraszam do październikowego numeru magazynu Sens, w którym Re...

Na temat tego czym jest i jak kształtuje się charakter można przeczytać w internetowym  Zwierciadle    O kilku najistotniejszych wątkach związanych z tą składową naszego wnętrza rozmawia ze mną Monika Stachura. 

Neurony są podstawową komórką układu nerwowego. Występują w nawet tak małych organizmach jak Cenorhabditis Elegans - nicień żyjący w ziemi nie będący pasożytem, który ma niewiele mniej niż tysiąc komórek, w tym 302 to neurony. W ludzkim układzie nerwowym neurony stanowią dużą grupę, bo w samym mózgu dorosłego człowieka szacuje się, że jest ich między 90 a 140mld. Jednak neurony nie są najliczniejsze w naszym mózgu, bo mniej więcej dziesięć razy tyle mamy komórek zwanych ogólnie glejowymi, których funkcje są nie tylko zaskakująco czasami podobne do funkcji neuronów, ale wciąż jeszcze nie wystarczająco dobrze poznane. Dlatego dane szacunkowe dotyczące samej kory mózgowej, której grubość u dorosłego człowieka zawiera się w przedziale 2-5mm mówią o około 200mld komórek tylko w tej strukturze mózgowej. Neurony zostały odkryte dopiero w XIX w. i wiedza na ich temat, choć niepełna, to wyprzedza wiedzę na temat komórek glejowych. Stąd też duża koncentracja w przekazie popularyzatorskim na neur...

Doświadczenie przemocy ze strony opiekunów w dzieciństwie jest jedną ze środowiskowych przyczyn leżących u podłoża rozmaitych problemów poznawczych, np. w zakresie uwagi, pamięci, samokontroli, ale również problemów emocjonalnych i co więcej, jest również istotną przyczyną szybszego starzenia się i demencji. Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, że doświadczenie przemocy zakłóca prawidłowy rozwój wielu ważnych dla sprawności poznawczej obszarów mózgowych.  Przykładowo, osoby wychowywane w rodzinach alkoholowych doświadczają tak silnego i regularnego stresu, że ich produkcja tzw. hormonów stresu jest tak duża, że prowadzi do zakłóceń w rozwoju hipokampu - najważniejszej dla sprawności uczenia się struktury mózgowej. W związku z tym hipokamp ulega regularnemu nadmiarowemu napływowi kortyzolu, który jest toksyczny dla komórek neuronalnych. Pierwsze badania na ten temat wskazywały, że dzieci wychowywane w rodzinach alkoholowych mają istotnie mniejszą objętość hipokampu w porównaniu ...

  https://covidaba.com/en/neurological-and-neuropsychiatric-complications-of-covid-19-in-153-patients-a-uk-wide-surveillance-study/ Z badań prowadzonyh w świecie nad możliwymi skutkami neurologicznymi i psychicznymi zakażenia koronawirusem i chorowania na COVID-19 wyłania się obraz nie tylko niepokojący, ale i wyraźnie zróżnicowany. Okazuje się bowiem, że wielu chorych doświadcza zmian zarówno w obrębie Ośrodkowego Układu Nerwowego jak i Obwodowego Układu Nerwowego. Zmiany w mózgu, które obserwuje się w wyniku zakażenia koronawirusem mogą być spowodowane nie tylko rozsianymi uszkodzeniami mózgu, ale również zapaleniem tkanki mózgowej (encephalitis) lub ostrym rozsianym zapaleniem mózgu i rdzenia  kręgowego (encephalomielitis). Możliwe jest również zapalenie opon mózgowych. Może również wystąpić udar krwotoczny lub niedokrwienny. Kolejną możliwą konsekwencją może być zakrzepica zatok żylnych, jak również zapalenie śródbłonka. 

Katarzyna Woźniak z magazynu Media Marketing Polska rozmawiała ze mną na temat wpływu słuchania radia i muzyki na jakość naszego funkcjonowania psychofizjologicznego. Przy okazji poruszyliśmy temat destrukcyjnych zmian w Programie III Polskiego Radia. Cała rozmowa ukazała się w internetowej wersji magazynu MMP i jest dostępna TUTAJ fot. D.J.Ż.

Wiedza naukowa o emocjach i nastroju siłą rzeczy budzi emocje, czasami poprawia a czasami obniża nastrój. Z pewnością jednak może być pomocna w rozumieniu siebie i drugiego człowieka. Tym bardziej, gdy zestawi się ją z wiedzą o mózgu jego aktywności i funkcjach. Dziś nie jest to już przecież tylko wiedza z zakresu psychologii, ale również nauk przyrodniczych i medycznych. Mam nadzieję, że  w lepszym zrozumieniu naszej ludzkiej  emocjonalności  moja książka okaże się przydatną lekturą dla zainteresowanych.   Premiera książki Emocje i nastrój. Jak je zrozumieć i kształtować wydanej nakładem Wydawnictwa Zwierciadło zapowiadana jest na 9 października. Książka będzie wtedy dostępna w większości księgarń w kraju, a tymczasem jest w przedsprzedaży na stronie wydawnictwa i wielu innych księgarń prowadzących sprzedaż internetową. Zapraszam. 

Charakter tworzy odporność psychiczną człowieka. Jest wiele przejawów słabego charakteru. Widać je jak na dłoni u tych osób, które mają nieprawidłowo ukształtowany charakter, a więc słaby zamiast mocny i w konsekwencji małą zamiast dużą odporność psychiczną.  Oto garść wybranych przejawów słabego charakteru, które każdy może zaobserwować w codzienności w różnej dynamice i w różnej konfiguracji: -  impulsywne (niepohamowane) naruszanie granic uczuciowych drugiego człowieka;  - trudności w rozpoznawaniu sytuacji, w których inni naruszają granice uczuciowe (moje lub czyjeś); - brak spontanicznego myślenia hamującego o tym co poczuje drugi człowiek, gdy coś powiem, zrobię (najczęściej w sytuacjach, w których nie ma groźby kary lub braku nagrody); - wykorzystywanie słabszego (np. dziecko, osobę z grupy mniejszościowej) lub słabości drugiego człowieka, by manifestować swoją dominację, np. poprzez krytykę deprecjonującą; ocenianie stereotypami; przemoc psychiczną...

W 2017 roku powstał świetny atykuł Katarzyny Sroczyńskiej o różnych aspektach koloru. Miałem przyjemność wypowiedzieć się w tym artykule o psychofizjologii percepcji barw. W artykule jest już wczesna zapowiedź zbliżającej się wielkimi krokami wystawy "Kolor" w MNW, przy której współpracuję od kilku lat jako jeden z ekspertów merytorycznych. Kuratorką wystawy jest dr Grażyna Bastek. Tymczasem artykuł z Przekroju jest dostępny w wersji internetowej kwartalnika i można go przeczytać TUTAJ

W internetowym Zwierciadle można przeczytać o tym jak Sztuka wpływa na umysł. Jest to przedruk rozmowy, do której zaprosiła mnie w ubiegłym roku Monika Stachura. Nasza rozmowa ukazała się wówczas w październikowym, papierowym numerze miesięcznika Sens.  Dodatkowo, osoby zainteresowane związkami sztuk wizualnych z mózgiem i psychiką zapraszam na Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie od 3 października do 19 grudnia poprowadzę kurs Sztuka zależna od mózgu, czyli jak mózg spostrzega i tworzy sztukę. Będzie to już kolejna edycja kursu i z tego co wiem zostało jeszcze tylko kilka miejsc, bo liczba uczestników jest ograniczona. Więcej na temat kursu TUTAJ a rozmowę w Zwierciadle można przeczytać TUTAJ

Gra na instrumentach a umysł.  Połączenia neuronalne w obrębie tzw. szlaku słuchowo-ruchowego w mózgu muzyka klawiszowego po lewej stronie i w mózgu muzyka strunowego po prawej stronie. źródło: http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1073858410377805  Nie od dziś wiadomo dzięki badaniom na gruncie neuronauki, że muzycy, a szczególnie instrumentalni mają ponadprzeciętnie rozwinięte funkcje poznawcze. Przejawia się to najbardziej w podwyższonych parametrach inteligencji ogólnej, a zwłaszcza w wyobraźni, myśleniu abstrakcyjnym i funkcjach językowych. Ponadprzeciętne zdolności uczenia się języków obcych u muzyków idą w parze z lepszymi niż u osób niepraktykujących muzyki parametrami uwagi i pamięci. Wśród muzyków natomiast najlepiej pod każdym względem w zakresie sprawności poznawczej wypadają ci, którzy grają na instrumentach klawiszowych. Tuż za nimi plasują się muzycy grający na instrumentach smyczkowych.  Podłoże neuronalne ponadprzeciętnie rozwiniętych zd...

Czym jest sztuka dla naszego mózgu? Czy są takie dzieła sztuki, takie obrazy, które mogą być pomocne w obniżaniu lęku? Co można powiedzieć w świetle najnowszych badań eksperymentalnych, w tym klinicznych na temat związku między sztuką a naszą emocjonalnością? Jak reaguje nasz mózg, gdy znajdziemy się w muzeum? Czy sztukę trzeba rozumieć? Na te i kilka innych pytań odpowiadam posługując się najnowszą wiedzą w rozmowie, którą przeprowadziła ze mną Monika Stachura. Zapraszam więc do październikowego numeru popularyzatorskiego magazynu psychologicznego Sens, "Neurony z wizytą w muzeum", str. 88. Wersja internetowa  TUTAJ  Tekst z października 2017 roku pisany na platformie bloog.pl WP

W  kios kach i salonach prasowych nowy jesienny Przekrój a w nim m. in. artyku ł Ka t arzyny Sroczyńskiej "Niech żyje kolor", w którym wypowiadam się o kolorze z perspektywy badań nad percepcją i psychologią  koloru prowadzonych na gruncie, m. in. psychofizjologii. Warto również zajrzeć do artykułu Mikołaja Golachowskiego "Znaki ostrzegawcze i zachęcające" o percepcji koloru wśród innych zwierząt, bo świetnie poszerza horyzont wiedzy! Jeśli natomiast ktoś chciałby zyskać większą świadomość w zakresie  tego czym jest las i przykładowo czym różni się las naturalny od lasu gospodarczego, to znajdzie w jesiennym Przekroju praktyczny artykuł "30 pytań o korniki, leśników i ekologów w Puszczy Białowieskiej" napisany przez naukowców z różnych ośrodków akademickich w Polsce. Poza tym wiele interesujących tematów.  Link do internetowego Przekroju  TUTAJ (Tekst z października 2017 roku pisany na platformie bloog.pl WP)

O tym co to jest tożsamość z psychologicznego punktu widzenia i o dramacie tożsamości w filmie "Ida" Pawła Pawlikowskiego. Tożsamość jest efektem biologicznych możliwości ludzkiego mózgu oraz interakcji człowieka z okolicznościami. Tożsamość jest wieloletnim procesem i fundamentem wewnętrznej struktury człowieka. Dziecko dowiaduje się, że jest chłopcem, albo dziewczynką, że ma swoje imię, że ma swoją rodzinę, że ma język, narodowość, kulturę i w związku z tym przynależność społeczno – kulturową. Na tożsamość składa się wiele elementów zbieranych po drodze w całym okresie rozwojowym. Najbardziej podatne na zmianę są te elementy, które leżą na samej powierzchni. Najtrwalsze z nich leżą u samych podstaw.  

Fot. D.J.Z. Jeden z najbardziej naiwnych stereotypów na temat mózgu dotyczy pamięci i wiąże się z całkowicie mylnym porównywaniem go do komputera. Wielokrotnie spotykam się z potocznym przekonaniem, że mózg koduje informacje jak komputer i potem odtwarza je na podobnej zasadzie. Słowem informacje zebrane przez mózg siedzą w nim jak na dyskietce i tylko czekają, aż będą potrzebne. Nic bardziej mylnego, bo mózg nie skanuje, nie zapisuje, nie odtwarza i nie przechowuje gotowych pakietów algorytmicznych jak komputery. Mózg działa w sposób o wiele bardziej złożony i podatny na modyfikacje. Dotyczy to tym bardziej pamięci, która (jak wszystko w mózgu) jest procesem każdorazowego konstruowania informacji na podstawie częściowo zapamiętanych, a częściowo zmodyfikowanych informacji.

"Odradzanie się antyintelektualizmu w myśli lewicowej jest niepokojące, jeśli wziąć pod uwagę, że prawicowe rządy i grupy nacisku też angażują się w bezlitosne eliminowanie pracy intelektualnej z bieżących programów narodowych i budżetów. Co gorsza, wydaje się, że odziedziczyliśmy świat, w którym, [...] lewica i prawica chyba zmówiły się ze sobą i razem występują przeciwko nieutylitarnej działalności." (Leela Gandhi, Teoria postkolonialna, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2008) Od siebie mogę jedynie dodać, że zarówno na prawo jak i na lewo jest gatunek zwany ludzkim, pośrodku woda, a gdzieś na obrzeżach komórki neuronalne i żyrafy.